بۇ زاماندە بىراۋگە ئەھماق ئادەم قەرز بېرەدى، ئالغان ئادەم ۋەقتىدە قەيتەرمەيدى، ئېلەنىب يۇرەسەن-يۇرەسەن ئارقەسىدەن، يوق، مەنە، كورىب تۇرىبسەن-كۇ، ئولدىرسەڭ ئولدىر - بېرالمەيمەن، دەپ قەقشەب تۇرەۋېرەدى. ۋەدەلەر باشقاچە ئېدى-كۇ، دېسەڭ، تۇشسە ئالەسەن...

ئۆزبېكىستان پەنلەر ئاكادېمىيىسى ئەبۇ رەيھان بېرونى نامىدىكى مەشھۇر شەرقشۇناسلىق ئىنىستىتوتىدا ساقلىنىۋاتقان قوليازمىلار ئاساسىدا (1952-1975) يىللاردا ئون توملۇق كىتاپلار كاتولوگى ئىشلەنگەن بولۇپ، 1980-يىلى 31-دېكابىرغىچە بولغان مەلۇماتلارغا كۆرە، ...

 تېمىغا قايتىپ كەلسەك،مەن خېلى ئۇزۇن ساقلىغاندىن كېيىن‹‹ئۇيغۇر كوچا-10››بەلگىلىك كونا ئاپتوۋۇس كەلدى.شۇ ۋەجىدىن كىچىكلىكىمىزدە مۇشۇنىڭغا ئوخشاش ئاپتۇبوسلارنى بالىلارنىڭ قوڭغاز ماشىنا دەيدىغانلىقى ئىسىمدىن كەچتى.ئاپ...

بۇ ۋەقە سەۋەبلىك شەرق خەلقلىرى ئىچىدە ‹‹شائىر سۈزى يالغاندۇر››دېگەن ماقال تارقىلىپتۇ.شۇنىڭ بىلەن بۇ ماقالنى فۇزۇلى بىر غەزىلىدە تولىمۇ گۈزەل ۋە ئوبرازلىق تەرىزدە مۇنداق ئىپادىلەپتۇ:

      ...

نۆۋەتتە ھەزرەت ئەلىشىر نەۋايى تەۋەللۇتىنىڭ 570 يىللىق خاتىرىسىگە بېغىشلانغان خەلقئارالىق ئىلمىي مۇھاكىمە يېغىنى ئۈرۈمچىدە ئېچىلىشنىڭ تەييارلىق خىزمەتلىرى ئىشلەنمەكتە. شۇ مۇناسىۋەت بىلەن نەۋايىنىڭ «خازائىنۇلمەئانى» ( مەنالار خەزىنىسى ، ...

ئىككىنچى،ناۋايى ئەنئەنىلىرىنى داۋاملاشتۇرۇشنىڭ يەنە بىر ئۇسۇلى ئۆزبېك ئەدەبىياتىنىڭ

ھەممە ژانىرلىرىدا شائىرنىڭ كۆپ قىرلىق ئوبرازىنى يارىتىش ۋە ئۇنىڭ خارەكتىرىنىڭ مەلۇم مۇھىم تەرەپلىرىنى گەۋدىلەندۈرۈپ ئەكىس ئەتتۈرش بىلەن باغلىق.بۇ ئۇسۇلدا يارىتىلغ...

بۈگۈن  ئەلىشىر ناۋايى ھەققىدىكى ھەممە ئىزگۈ سادالارغا ھەمنەپەس بولۇشۇم،ئۆزبېك لەرنىڭ پەخرىيە تۇيغىسىدىن قۇۋىنىشىم،ئۆزبېك زىيالىلىرىنىڭ بۆشىكى شۇنداقلا ئاللاھ بەخت- پىشانەمگە ئاتا قىلغان بۇ مەشھۇر ئالىگاھتىكى تېخىمۇ چوڭراق ئىلمىي مەجلىسنىڭ شاھ...

بىزدىكى ئىللەتلەر
ئاپتۇرى: ئىزچى

  - ئىللەت تۈزەلمىگىچە مىللەت تۈزەلمەس (ئۇيغۇر ماقال).
  بىزدە تارىخىمىزنىڭ ئۇزۇنلىقى، ئەجدادلىرىمىزنىڭ قۇدرەتلىك ئۆتكەن زامانلىرى، مىللىي مەدەنىيتىمىزنىڭ گۈللەنگەن دەۋرى، شارائىتلىرى، ئۇلۇغ كى...

بىزدىكى قەلەندەرچىلىك

  مىللىتىمىزنىڭ غۇرۇرىغا تېگىدىغان (نۇمۇسنى تۆكۈدىغان) ھەم روھىي جەھەتتىن زەئىپلەشتۈرۈش رولىنى ئۆتەيدىغان قەلەندەرچىلىكتىن بىز خەق تېخى قۇتۇلۇپ بولالمىدۇق. « كىم قەلەندەر؟ ئۇيغۇر!»، «نەلىك قەلەندە...

ئىپتىدا (رەۋىش، ئەرەبچىدىن كىرگەن):

تۇنجى،دەسلەپ، ئاۋۋال مەناسىدا:

ئىپتىخارلىق تۇيغۇدىن مەڭزىمدە شادلىق تامچە ياش،

ئەل بەھارى سەن بىلەن تارىختا بولغاچ ئىپتىدا.

 

ئىپتىدانى باشلايمىز، شەھىدانە خوتەندىن،

باھادىرلارنى ئۆستۈرگەن شان-شەۋكەتل...

سۈنزىنىڭ ئۇرۇش سەنىتى

(سۈن ۋۇ)

 

ئۇيغۇرچىغا ئاغدۇرغۇچى:ئەخمەت پاسار، چۈي بەيچىڭ

 

1- پىلانلاش

 

سۈنزى ئېيتىدۇرلەركى، ئۇرۇش-دۆلەتنىڭ چوڭ ئىشى،ئۇ ئەسكىرىي قوشۇن ۋە خەلىقنىڭ ئۆلۈم يا كۆرۈمىگە، دۆلەتنىڭ ھايات يا ماماتىغا مۇناسىۋ...

سۈنزىنىڭ ئۇرۇش سەنئىتى

(6-چىڭلىق ۋە بوشلۇق)

 

    سۈنزى ئېيتىدۇرلەركى،جەڭگاھنى بالدۇر ئىگىلەپ دۈشمەننىڭ كېلىشىنى كۈتىپ تۇرغانلار خاتىرجەم، تەمكىن تۇرىدۇ، جەڭگاھقا كېيىن كىلىپ جەڭگە ئالدىراش ئاتلانغانلار چارچاپ ھالسىرايدۇ.شۇڭ...

سۈنزىنىڭ ئۇرۇش سەنئىتى

(3.پەم بىلەن ھۇجۇم قىلىش)

 

    سۈنزى ئېيتىدۇلەركى، ئۇرۇش قىلىشنىڭ قانۇنىيىتى مۇنداق: دۈشمەننى مەملىكىتى بويىنچە تەسلىم قىلىش-ئەڭ ئوبدان چارا. ئۇنىڭ مەملىكىتىنى تارمار قىلىش 2- ئورۇندا تۇرىدۇ؛ دۈشمەننى...

《大秦帝国》第四部（阳谋春秋）上卷、第五部（铁血文明）上卷名词对照

An

安国君 ئاسايىشبەگ                           &...

يەتتىنچى.خۇاشيانى بىرلىككە كەلتۈرۈش نوقانچىلىقى باشلانغانلىقى، چىن بەگلىكى كۆكسى-قارنىنى كەڭ تۇتقانلىقى

كەچكى شەپەق چوغدەك قىزارغان، قىزغۇچ بۇلۇتلۇق تۈن پەردىسىگە پۈركەنگەن خەنگۇ قورۇلىدا ئۇزۇندىن-ئۇزۇنغا سوزۇلغان ئاخىرقى بۇرغا ساداسى ياڭرىدى.

...

شۇنچە يوغان سارايدا خېلىغىچە تىمتاسلىق ھۆكۈم سۈردى.

ـــــ تۈگىدى؟ ـــــ دەپ سورىدى يىڭ جېڭ ئاخىر زۇۋان سۈرۈپ.

ـــــ تۈگىدى! ـــــ ۋاڭ ۋەنمۇ كېسىپلا جاۋاب بەردى.

شىرەگە يۆلىنىپ ئولتۇرغان يىڭ جېڭ ئورنىدىن تۇرۇپ، قېلىن پاياندازدا ئۇياقتىن بۇياققا ...

ئۇشتۇمتۇت كۈن چىقىش قەسر سىرتىدىن ئات تۇيىقىنىڭ ئاۋازى كەلدى.

ۋاڭ ۋەن ئورنىدىن دەس تۇرۇپ كەتتى ۋە كۇتۇپخانىدىن چىقماي تۇرۇپ ھەيرانلىقتىن قاققان قوزۇقتەك جايىدا تۇرۇپلا قالدى.

ئۈستىۋېشى توپىغا مىلەنگەن، قامچىسىنى قاماللاپ تۇتۇۋالغان، چىرايى تۈرۈل...

بەشىنچى. خەن بەگلىكىنىڭ چىن بەگلىكىنى  ھالسىرىتىش ھىيلىسى چىن بەگلىكىنى خۇدى چېقىن چۈشكەندەك  ئۆرە-تۆپە قىلىۋەتكەنلىكى

ھەپتە-ئون كۈندىن بۇيان لى سىغا خۇددى بىر كېلىشمەسلىك بولىدىغاندەكلا تۇيۇلۇپ كېتىۋاتاتتى.

كۈن-تۈنلەپ ئادەملەرنىڭ سۈرە...

ئالتىنچى. «كەلگىندىلەرنى قوغلاپ چىقىرىش يارلىقىنى قايتۇرۇۋېلىش خۇسۇسىدا نەسىھەت» نىڭ غاپىللارنى غەپلەت ئۇيقىسىدىن ئويغاتقانلىقى

يىڭ جېڭ بىتاپلىقتا ئورۇن تۇتۇپ يېتىپ قالدى، ئۆزىنى بەئەينى گاھ بۇلۇتلار ئۈستىدە، گاھ ئەرشتە لەيلەپ يۈرگەند...

مۇلازىم بالىنىڭ گەپدان ئاغزى جىمىپ قالدى ۋە لى سىنى باشلاپ بىر پارچە توغراقلىقتىن ئۆتۈپ، خېلىلا چوڭ بىر كۆلنىڭ بويىغا كەلدى. كۆلنىڭ ئەتراپىدا دەرۋازىسى كۆلگە قارايدىغان تۆت قورۇ بولۇپ، ھەر بىر قورۇنىڭ دەرۋازىسى ئالدىغا ناھايىتى يوغان پانۇسلار ئېسى...

قېرى خۇەن خې مىقتا قەدەملىرى بىلەن كېلىپ ئالىيلىرىغا لەشكەرلەرچە تازىم بىلەن سالام بەجا كەلتۈرۈپ:

ـــــ ئالىيلىرى گۇناھىمدىن ئۆتكەيلا، ۋەزىرلىرى يېقىنقى يىللاردىن بېرى غەلىتە بىر كېسەلگە مۇپتىلا بولۇپ قالدىم، دوبۇلغا-ساۋۇت كىيسەملا پۈتۈن بەدەنلىر...

تۆتىنچى،ئەلمىساقتىن كۆرۈلمىگەن ئېغىر  قۇرغاقچىلىق بولغانلىقى، كونا گەپنىڭ ئۇشتۇمتۇتلا قايتا پەيدا بولغانلىقى

سۇ، تۇنجى قېتىم چىن بەگلىكىدە ھەممىدىن بەك غۇلغۇلا قىلىنىدىغان پاراڭ بولۇپ قالدى.

 تۇنجى قېتىم يامغۇر-يېشىنى مول گۈەنجۇڭدا قۇر...

ئوردا غەم-ئەندىشىدە، ئاۋام-رەئىيەت ۋەھىمە-قورقۇنچتا قالدى، گۈەنجۇڭدىكى سۇ رايى، سۇ ئىنشائات ئىشلىرى ھەمدە ئۇزاقتىن بۇيان يا  پۈتمەي، يا تاشلىنىپ قالماي سۇ باشلاش قۇرۇلۇشى بىر كېچىدىلا سۇغا چىلاشتى. روزغار-تەمىنات ۋەزىرلىرى خۇددى پۇتى كۆيگەن ت...

مېڭ ۋۇ بىلەن ۋاڭ ۋەننىڭ يولىنى توسۇپ كۈچلۈك ئىلتىجا قىلىپ تۇرۇۋېلىشى بىلەن، خېلى يىللاردىن بېرى سوغۇققانلىققا ئادەتلەنگەن خۇي-پەيلى ئاخىر يىڭ جېڭنىڭ كاللىسىدا دەرھال «بۇ ئىككىيلەن ساداقەتمەن ۋەزىرلىرىم بولغاندىكىن يەنىمۇ ئويلىنىپ باقمايمەنمۇ...

قۇۋ قېرى دادخاھ ۋەزىرى جەسەد ئوغرىلاپ ئوغرىلىقچە دەپنە قىلىشتىن كېيىن يۈز بەرگەن ۋەقەگە «ياتلار چىن سەلتەنەتىگە دەخل قىلغان، ئۆز ئالدىغا نەزىر بېرىپ ئەركان-مىزانغا خىلابلىق قىلغان، پىتنە-پاسات تارقىتىپ ئاۋام-رەئىيەتنى قايمۇقتۇرغان» دېگ...

ۋەھالەنكى، ھازىدارلارنىڭ ماتەم قايغۇسى بارغانسېرى كۈچىيىپ، جامائەت كەيپىياتى بىردىنلا يۇقىرى چەككە يېتىپ كۆزلىرىگە ھېچنېمە كۆرۈنمەس بولدى، ھەتتا سەنچۈەن ئايمىقى ۋالىيسىنىڭ بۇيرۇقىنى بىر چەتكە قايرىپ قويۇپ ئىرپانبەگ قەسىرىنىڭ سىرتىدىكى ئۇزۇنغا سوزۇ...

ئۈچىنچى، رەزىللىك ئاشكارىلانغاندا ئەركان شەمشىرى بىلەن تۈزىتىلگەنلىكى

   لۈ بۇۋېي ئۆلۈمىنىڭ ئالەمنى مالەم قىلىۋەتكىدەك بوران-چاپقۇنلارغا سەۋەب بولىدىغانلىقىنى يىڭ جېڭ ئويلاپ يەتمىگەن ئىدى.

   سەنچۈەن ئايمىقىنىڭ ۋالىيسىدىن كەل...

باش ۋەزىر مەھكىمىسىگە يارلىقنى ياش دورغاب ۋاڭ ۋەن ئېلىپ كەلگەن ئىدى. دورغاب يارلىقنى يەتكۈزۈپ بولغاندىن كېيىن ئېغىر ھەسرەت-نادامەتتە قۇرۇق-قاقشال دەرەخكىلا ئوخشاپ قالغان لۈ بۇۋېيغا قاراپ ئۇزاققىچە لام-جىم دېمەي تۇرۇپ كەتتى، ھەرنە دېگەن بىلەن زامان...

ئىلگىرىكى چاغلاردا چىن بەگلىكىنىڭ ئەركان-مىزانلىرى زىيادە چىڭ بولغاچقا، ئوردا ۋەزىرلىرى خۇپىيانە دوست تارتىشىشقا جۈرئەت قىلالمايتتى، ھەتتا ئېسىلزادە-ئاقسۆڭەك، ۋەزىر-ۋۇزرا، بەگ-تۆرە، قازى-قۇززاتلارمۇ خاھلىغانچە ئەتراپىغا تېجىمەل-قوناق يىغالمايدىغان...